Cevap ( 1 )

  1. Uruk Dönemi’nin sonlarına doğru MÖ. 3200 yıllarında Uruk IV tabakasında en er­ken yazılı belgeler ortaya çıkar. Bunlar resim şeklindeki (piktografik) işaretlerden oluşmaktadır. Yazıcı avuç içine sığabilecek bir kil tabletin üzerine kareler çizer ve anlatmak istediği şeyi resimlerle anlatmaya çalışırdı. Bu yüzden de erken kil tab­letlerde çok fazla işaret bulunmaktaydı. Örneğin Uruk IV tabakasından bir tablet üzerinde 1500den fazla işaret bulunmaktaydı. Yazı yaygınlaştıkça giderek küçül­müş ve resim özelliğini kaybetmiş ve işaret kümeleri hâline gelmiştir. Bu işaretler de çiviye benzetildiği için bu yazıya çivi yazısı denilmiştir. Çivi işaretlerinin her bi­ri bir sözcüğe değil, bir heceye karşılık geliyor, hecelerin yan yana yazılması ile de sözcükler oluşturuluyordu. Çivi yazısı, gelişimini MÖ. 3. binyılın ortalarına doğru tamamladı. İlk yazılan belgeler de Sümerce yazılmıştır. Mezopotamya’da yazının yaygınlaşması sonucunda yazıcı okulları açılmıştır. Okullar başlangıçta tapınaklar­da bulunmaktaydı. Bu okullara Tablet Evi adı verilmekteydi. Okuma yazma öğren­mek isteyen öğrenciler okula gelirler ve kil parçaları üzerine aynı heceleri tekrar tekrar yazarak yazı yazmayı öğrenmeye çalışırlardı.

    Çivi yazısını ilk kez bir Alman dilbilim adamı olan filolog G. Friedrich Grotefend (1775-1853) kısmen çözmüştür (1802). Mezopotamya çivi yazısını, birlikte ça­lıştığı bilim adamlarının da katkısıyla çözmeyi başaran ise İngiliz subayı Sir Henry C. Rawlinson (1810-1895) oldu. Rawlinson, 1833’te Hemedan’dan Babil’e giden kervan yolu üzerindeki Behistun’da Pers Kralı I. Darius’a ait yazıt ve kabartmalar üzerinde çalıştı. Yazıtlar, çivi yazısıyla Pers, Babil ve Elam dillerinde yazılmışlardı. Rawlinson, Persçe metni 1846 yılında, Babil dilinde yazılmış metni de, öteki dilbi­lim uzmanlarıyla işbirliği yaparak 1857’de çözdü. Elam dilindeki yazıtı ise Danimarkalı Niels Westergaart 1854’te çözmüştü. Özellikle yukarıdaki üç bilim insanı­nın yoğun ve yorucu çalışmaları sayesinde, Mezopotamya çivi yazısı okunmuştur. Çivi yazısı Hellenistik Selevkoslar Dönemi’ne kadar (MÖ. 312-64), astronomiyle il­gili metinlerde ise MS. 70 yılına kadar kullanılmıştır.

     

Cevap bırak

Sorry, you do not have a permission to answer to this question .